ebedi kent roma için respighi' nin yazdığı üçlemenin
(trilojinin) ilki olan roma çeşmeleri (fontana di roma) senfonik şiiri 1914 – 1916 yılları arasında bestelendi.
respighi' nin ilk ve en güzel senfonik şiiri olarak kabul edilen roma çeşmeleri ilk kez 11 mart 1917' de roma' da çalındı. besteci bu senfonik şiirde dört roma çeşmesinin, günün değişik saatlerine göre karakterlerini ve çevreye uyumunun en iyi olduğu, ona en güzel göründüğü, kendisinde uyandırdığı duygu ve izlenimi yansıtmak istemiştir.
roma çeşmeleri' nin 6 / 4 'lük ölçüde, oldukça ağır ( andante mosso ) tempoda, gizemli bir sis içindeymiş gibi başlayan 1. bölümü besteci şöyle tanımlıyor. " şiirin ilk bölümünde vale giulia' daki çeşmenin pastoral görünümü canlandırılır: bir koyun sürüsü geçmektedir ve roma sabahının taze ve nemli sisinde kaybolur. " respighi bu bölümde flütün sihirli sonoritesinden yararlanır; arka plandaki sürdinli ikinci kemanların flajole eşliğinde mırıltı gibi, uyanan gülün ilk saatlerini anlatır. sonra da obua ve klarnet ile gün yavaşça aydınlanır.
2. bölümde 3 / 4 'lük ölçüde, canlı ( vivo ) tempoda canlandırılır. respighi bölümü şöyle açıklar: " birdenbire yüksek sesli ve ısrarlı korno sesi orkestra trilleri üzerinde 2. bölüm triton çeşmesi' ni başlatır. bu neşeli sinyal çağrısı üzerine naias' lar ( su perileri ) ve triton' lar koşuşup birbirini izleyerek gelir, fışkıran suların ortasında çılgınca bir dansa başlar…"
3. bölümde 3 / 4' lük ölçüde, ılımlı çabukluktaki ( allegro moderato ) tempoda, trevi çeşmesi' nin ( la fontana di trevi ) öğle üzeri saatleri canlandırılır. respighi, partisyona şu satırları yazmış: " orkestra figürleri üzerine törensel bir tema duyulur: öğle üzeri trevi çeşmesi. bu törensel tema tahta üflemelerden bakır üfleme çalgılara geçer ve zafer dolu bir hava kazanır. fanfarlar ( trompetler ) seslenir: aydınlanan suların üzerinde neptün' ün, deniz atları tarafından çekilen arabası geçer ve onu, peşinden gelen siren' ler ve triton' lar izler. bu alay uzaklaşırken sürdinli trompetler solgun şekilde uzaktan yansır ".
4. bölüm gün batımında villa medici çeşmesi' ni ( la fontana di villa medici ) ağırca ( andante ) tempodadır.
" 4. bölüm villa medici çeşmesi hafif şıpırtılar üzerinde hüzünlü bir tema ile belirir. güneşin batışında insanın düşüncelere daldığı saattir bu. hava çan sesleri, kuş cıvıltıları ve yaprak hışırtılarıyla dolmuştur. sonra her şey gecenin sessizliğinde kaybolur ". sbb